نصب میکروتیک روی سرور مجازی روشی برای اجرای سیستم عامل RouterOS در محیط های ابری با نسخه Cloud Hosted Router (یا CHR) است. این نسخه قابلیت های مسیریابی پیشرفته، مدیریت پهنای باند و تونل های ارتباطی را بدون نیاز به روتربرد فیزیکی فراهم می کند.
میکروتیک CHR چیست و چه تفاوتی با نسخه استاندارد RouterOS دارد؟
میکروتیک در ابتدا سیستم عامل RouterOS را برای سخت افزارهای اختصاصی RouterBOARD و سرورهای فیزیکی x86 توسعه داد. با این حال نسخه معمولی x86 در محیط های ابری با مسائلی نظیر کمبود درایور کارت های شبکه مجازی و قفل شدن لایسنس روی شناسه هارد دیسک روبرو بود. تعویض دیسک در هایپروایزر لایسنس قبلی را نامعتبر می کرد. میکروتیک برای رفع این مشکل نسخه Cloud Hosted Router (CHR) را معرفی نمود.
نسخه CHR یک سیستم عامل 64 بیتی بر پایه x86_64 است و درایورهای بومی نظیر VirtIO در KVM و VMXNET3 در VMware را همراه دارد. به همین دلیل ترافیک را با تاخیر پایین و بازدهی مناسب پردازش می کند. تفاوت های ساختاری روترهای سخت افزاری و نسخه های نرم افزاری در مقایسه میکروتیک و سیسکو بررسی شده است. در CHR مدیریت لایسنس با سرورهای ابری سازگار است و انتقال ماشین مجازی میان هاست ها اعتبار مجوز را از بین نمی برد.
انواع ایمیج های میکروتیک CHR برای محیط های مجازی سازی
میکروتیک نسخه CHR را در قالب چندین فرمت فایل برای بسترهای مجازی سازی گوناگون ارائه می دهد:
| فرمت فایل | محیط های سازگار | نحوه استقرار دیسک | کاربرد متداول |
|---|---|---|---|
| Raw Disk Image (.img) | KVM و بسترهای سازگار | واردکردن به دیسک VM یا روش مستند ارائه‌دهنده | استقرار CHR در محیط مجازی |
| VHDX | Microsoft Hyper-V | افزودن دیسک مجازی به ماشین | سرورهای مجازی در Windows Server |
| VMDK | VMware ESXi و Workstation | آپلود در Datastore و الصاق دیسک | دیتاسنترها و ساختارهای vSphere |
| VDI | Oracle VirtualBox | انتخاب در ذخیره ساز ماشین مجازی | محیط های تست و آزمایشگاهی |
در بیشتر سرورهای ابری که پنل هاستینگ تنها سیستم عامل های لینوکس را ارائه می دهد، فایل Raw Disk Image با پسوند img کاربرد دارد. معیارهای انتخاب رم و پردازنده در راه اندازی سرور مجازی شرح داده شده است.
انتخاب روش استقرار و پیش‌نیازهای بازیابی
اگر به پنل هایپروایزر دسترسی دارید، CHR را در یک ماشین مجازی جدا مستقر کنید. اگر فقط SSH یک VPS لینوکسی را دارید، ابتدا از ارائه‌دهنده دربارهٔ ایمیج CHR، امکان import دیسک یا روش اختصاصی نصب بپرسید. دسترسی root در لینوکس به‌تنهایی برای انتخاب روش نصب کافی نیست.
روی دیسک سیستم در حال اجرا ایمیج ننویسید. بازنویسی دیسک می‌تواند فایل‌سیستم و دسترسی مدیریتی را از بین ببرد؛ backup و VNC این عملیات را بی‌خطر نمی‌کنند. مسیر /tmp الزاماً روی RAM نیست و reboot اجباری نیز جایگزین یک فرایند نصب و بازیابی معتبر نیست. به همین دلیل این راهنما دستور عمومی بازنویسی دیسک فعال ارائه نمی‌کند.
- از دادهٔ لازم نسخهٔ پشتیبان مستقل بگیرید و روش بازگردانی آن را پیش از تغییر مشخص کنید.
- ورود به console و روش reinstall یا بازیابی ارائه‌دهنده را پیش از قطع دسترسی شبکه بررسی کنید.
- IP، prefix، gateway، VLAN و محدودیت‌های MAC یا مدل شبکهٔ ارائه‌دهنده را ثبت کنید؛ تنظیمات شبکه برای همهٔ VPSها یکسان نیست.
- فایل CHR را از صفحهٔ رسمی دریافت و نسخه، فرمت و سازگاری آن با هایپروایزر را بررسی کنید. شمارهٔ نسخهٔ یک مثال را بدون بررسی تکرار نکنید.
استقرار CHR در ماشین مجازی جدا
- در هایپروایزر یک VM تازه با شناسه و دیسک مستقل بسازید؛ ماشین یا دیسک سرویس فعلی را جایگزین نکنید.
- منابع را متناسب با سناریو انتخاب کنید. مستند CHR برای شروع حداقل 1024 MiB رم توصیه می‌کند؛ ظرفیت واقعی به تعداد interfaceها، بار و قابلیت‌های فعال بستگی دارد.
- ایمیج مناسب را به دیسک همان VM وارد و متصل کنید و ترتیب boot را بررسی کنید. شناسهٔ VM، نام storage و نام دیسک را از محیط خودتان تعیین کنید.
- نخست از console روشن‌شدن RouterOS را بررسی کنید. پیش از اتصال به شبکهٔ عمومی، دسترسی مدیریتی و قواعد حفاظتی اولیه را آماده کنید.
- آدرس، route و ارتباط موردنیاز را بررسی کنید؛ تا تأیید مسیر مدیریت و امکان بازگشت، سرویس قبلی را از مدار خارج نکنید.
این بخش مسیر انتخاب و کنترل استقرار را توضیح می‌دهد؛ اجرای یکسان روی همهٔ نسخه‌ها یا ارائه‌دهندگان ادعا نمی‌شود. پیش از تغییر محیط عملیاتی، روش همان بستر را روی یک VM آزمایشی بررسی کنید.
نصب در Proxmox، VMware و پنل ارائه‌دهنده
در Proxmox VE، ماشین جدا بسازید و ایمیج CHR را در storage سازگار با همان VM وارد و به آن متصل کنید. روش import و نام volume به نوع storage و نسخه وابسته است؛ شناسه یا نام دیسک یک نمونه را روی محیط دیگر کپی نکنید. راهنمای رسمی CHR برای Proxmox مراحل مربوط به ایمیج و storage را توضیح می‌دهد.
در VMware ESXi، ایمیج VMDK و کنترلرهای سازگار را مطابق راهنمای رسمی CHR برای ESXi به یک VM جدا متصل کنید. توضیح زیرساخت در نصب VMware ESXi آمده است.
اگر ارائه‌دهنده روش نصب مبتنی بر rescue دارد، فقط دستورالعمل اختصاصی همان سرویس را پس از شناسایی دقیق دیسک، mountها و مسیر بازیابی دنبال کنید. نام‌هایی مانند /dev/vda یا /dev/sda به‌تنهایی دیسک مقصد را مشخص نمی‌کنند. اگر روش پشتیبانی‌شده و امکان بازیابی روشن نیست، نصب را متوقف و از ارائه‌دهنده راهنمایی بگیرید.
انواع لایسنس های میکروتیک CHR و تفاوت آن ها
مجوزهای CHR با روترهای سخت افزاری متفاوت هستند. در مدل های سخت افزاری لایسنس ها با سطح 4 تا 6 شناخته می شوند و به چیپ حافظه وابسته اند. در CHR، معیار لایسنس سقف پهنای باند ارسال داده (Upload) در هر پورت شبکه است و ترافیک دریافت (Download) محدود نمی شود.
| نوع لایسنس | سقف ترافیک خروجی هر پورت | دوره اعتبار | مناسب برای |
|---|---|---|---|
| Free (رایگان) | 1 مگابیت بر ثانیه (1 Mbps) | دائمی بدون انقضا | محیط های آزمایشگاهی و شبیه ساز |
| Trial (آزمایشی) | مانند سطح پولی انتخاب شده | 60 روز | ارزیابی پیش از خرید لایسنس |
| p1 (Perpetual 1) | 1 گیگابیت بر ثانیه (1 Gbps) | دائمی | دفاتر متوسط و تونل های ارتباطی |
| p10 (Perpetual 10) | 10 گیگابیت بر ثانیه (10 Gbps) | دائمی | دیتاسنترها و روتینگ پرسرعت |
| p-unlimited | نامحدود (بالای 10 گیگابیت) | دائمی | زیرساخت های کلان شبکه |
پلن Free بدون محدودیت زمانی کار می کند، اما سقف 1 مگابیت تنها برای یادگیری دستورها کفایت دارد. با ثبت نام در سایت سازنده می توان لایسنس 60 روزه Trial را برای دسترسی کامل فعال کرد. لایسنس آزمایشی با دستور /system license renew روی خود روتر درخواست می شود و به حساب کاربری سایت میکروتیک نیاز دارد. پس از پایان 60 روز، ارتقای RouterOS و فعال یا غیرفعال کردن بسته ها قفل می شود (در منوی لایسنس عبارت Limited upgrades دیده می شود). اگر تا دو ماه بعد از پایان دوره خرید انجام نشود، دستگاه از حساب شما حذف می شود و برای خرید لایسنس باید CHR تازه نصب کنید. لایسنس دائمی را می توان به نمونه ی CHR دیگری در همان حساب منتقل کرد، ولی به حساب دیگر منتقل نمی شود.
راه‌اندازی اولیه بدون قطع دسترسی مدیریت
در ایمیج CHR، حساب اولیهٔ admin بدون رمز است؛ پیش از عمومی‌کردن دسترسی مدیریت، رمز قوی و دسترسی محدود آماده کنید. IP و gateway باید متعلق به همان سرویس باشند؛ آدرس‌های نمونه را به شبکهٔ واقعی منتقل نکنید.
- از console وارد شوید و وضعیت interface، آدرس و route را با فرمان‌های فقط‌خواندنی زیر بررسی کنید.
- حساب مدیریتی با رمز اختصاصی بسازید و ورود با آن را در یک نشست جدا آزمایش کنید؛ پس از تأیید ورود و حفظ console، حساب پیش‌فرض را غیرفعال کنید.
- دسترسی SSH و WinBox را به مبدأ مدیریتی واقعی و موردنیاز محدود کنید. اعمال subnet اشتباه می‌تواند دسترسی شما را قطع کند؛ مسیر بازیابی باید آماده باشد.
- سرویس‌های غیرضروری را ببندید و فایروال و دسترسی DNS را متناسب با نقش روتر بررسی کنید؛ محدودکردن چند سرویس جای طراحی قواعد فایروال را نمی‌گیرد.
/system resource print
/interface print
/ip address print
/ip route printفرمان‌های بالا صرفاً برای مشاهدهٔ وضعیت‌اند و نصب یا امنیت کامل را تأیید نمی‌کنند. پس از هر تغییر، ورود مدیریتی، مسیر ترافیک لازم و امکان بازیابی را کنترل کنید. راهنمای رسمی ایمن‌سازی RouterOS و تنظیمات امنیتی میکروتیک جزئیات بیشتری دارند.
منابع و مستندات رسمی
راه اندازی روترهای نرم افزاری میکروتیک، اتصال امن میان شعب سازمان و بهینه سازی روتینگ در صفحه خدمات پشتیبانی و راه اندازی میکروتیک پوشش داده می شود؛ این خدمات شامل تنظیم دقیق قوانین فایروال، اعمال اولویت بندی ترافیک و نگه داری مداوم زیرساخت شبکه روی سرورهای مجازی است.
