انتخاب میکروتیک یا سیسکو به اندازه شبکه، بودجه و کاری بستگی دارد که از دستگاه می خواهید. روترهای میکروتیک با قیمت کم امکانات زیادی روی لبه شبکه می دهند: فایروال، NAT، انواع VPN، مدیریت پهنای باند و هات اسپات، همه در یک دستگاه و بدون لایسنس جداگانه. سیسکو در سوئیچینگ سازمانی، شبکه های بزرگ و محیط هایی که پایداری و ابزارهای مدیریتی پیشرفته اولویت دارد، دست بالا را دارد.
در خیلی از دفترها هر دو کنار هم کار می کنند: روتر میکروتیک در لبه شبکه و سوئیچ های سیسکو در شبکه داخلی. این ترکیب را زیاد می بینیم و معمولاً خوب جواب می دهد.
تفاوت روتر سیسکو و میکروتیک در یک نگاه
| موضوع | میکروتیک (RouterOS) | سیسکو (IOS و IOS XE) |
|---|---|---|
| لایسنس | همراه دستگاه؛ برای نسخه مجازی (CHR) لایسنس جدا بر اساس سرعت | بسته به مدل؛ در سوئیچ های Catalyst جدید اشتراک دوره ای برای امکانات پیشرفته |
| هزینه سخت افزار | کم | چند برابر، حتی در بازار استوک |
| مدیریت | Winbox، WebFig و خط فرمان | خط فرمان، و در نسل های جدید داشبوردهای مدیریت متمرکز |
| امکانات لبه شبکه | فایروال، NAT، IPsec، WireGuard، L2TP، هات اسپات، صف های پهنای باند | فایروال و VPN و QoS قوی، بعضی امکانات فقط با لایسنس بالاتر |
| سوئیچینگ | سوئیچ های CRS با قیمت مناسب؛ امکانات سازمانی محدودتر | Stack، PoE با بودجه بالا، VLAN و QoS پیشرفته، ابزارهای عیب یابی کامل |
| پشتیبانی | انجمن و مستندات عمومی | TAC با قرارداد سرویس که برای شرکت های ایرانی در عمل در دسترس نیست |
| مدرک و آموزش | MTCNA و مدارک تخصصی تر | CCNA و CCNP، با پوشش مفاهیم عمومی شبکه |
هزینه: قیمت دستگاه فقط بخشی از آن است
یک روتر میکروتیک که اینترنت، VPN شعب و مدیریت پهنای باند یک دفتر متوسط را پوشش دهد، کسری از قیمت روتر سیسکوی هم رده است. در سیسکو علاوه بر خود دستگاه، بعضی امکانات به لایسنس جدا وابسته است و در خانواده Catalyst 9000 امکانات پیشرفته با اشتراک دوره ای فعال می شود.
طرف دیگر هزینه، زمان نیروی فنی است. شبکه ای که ساده طراحی شده و مستند است، با هر برندی کم هزینه نگه داری می شود. شبکه ای که بدون نقشه بزرگ شده، با گران ترین تجهیزات هم هر هفته مشکل می سازد.
امکانات روتینگ و مدیریت پهنای باند
RouterOS نسخه 7 موتور مسیریابی را بازنویسی کرده و OSPF و BGP در آن برای بیشتر شبکه های شرکتی کافی است. WireGuard هم در همین نسخه اضافه شد که اتصال شعب را با پیکربندی ساده و سرعت خوب ممکن می کند. میکروتیک بیشتر از همه در مدیریت پهنای باند جلوتر است: صف های ساده و Queue Tree، اکانتینگ کاربران و هات اسپات برای مهمان ها بدون سرور جانبی.
روترهای سیسکو در QoS برای ترافیک صوت و تصویر، شبکه های چندمسیره بزرگ و قابلیت هایی مثل NetFlow برای تحلیل ترافیک پخته ترند. اگر شبکه شما چند سایت با لینک های اختصاصی و ده ها VLAN دارد یا باید به شبکه یک شرکت مادر وصل شود، این تفاوت ها به چشم می آید.
در سوئیچینگ، سیسکو هنوز جلوتر است
در لایه دسترسی (سوئیچ هایی که کامپیوترها، دوربین ها و تلفن های VoIP به آن وصل می شوند) سوئیچ های Catalyst سیسکو امکانات بیشتری دارند: Stack کردن چند سوئیچ و مدیریت آن ها به عنوان یک دستگاه، بودجه PoE بالا برای دوربین و اکسس پوینت، و ابزارهای عیب یابی پورت که پیدا کردن مشکل کابل یا حلقه شبکه را سریع می کند. سوئیچ های CRS میکروتیک برای شبکه های کوچک و لینک های 10 گیگ اقتصادی اند، اما در شبکه ای با صدها پورت، مدیریت متمرکز و پایداری سوئیچ های سیسکو ارزشش را دارد.
سوئیچ های سیسکو در بازار ایران بیشتر استوک یا دست دوم اند. قبل از خرید، سلامت پورت ها، نسخه IOS و اصالت دستگاه را بررسی کنید. تجهیزات تقلبی سیسکو در بازار جهانی شناخته شده اند و ظاهرشان با نمونه اصلی فرق چندانی ندارد.
برای دیدن اینکه VPN روی میکروتیک چطور تنظیم می شود، VPN در میکروتیک را ببینید.
امنیت هر کدام
هر دو برند آسیب پذیری های جدی داشته اند و هر دو را باید به روز نگه داشت. تفاوت در الگوی استفاده است. روترهای میکروتیک زیادی با تنظیمات پیش فرض و سرویس های باز مستقیم روی اینترنت نصب شده اند. همین باعث شد آسیب پذیری Winbox در سال 2018 (CVE-2018-14847) روی تعداد زیادی روتر به روز نشده سوءاستفاده شود و بعدها از این روترها در بات نت ها استفاده شود.
روتر میکروتیک با تنظیمات درست امن است: سرویس های مدیریتی فقط از شبکه داخلی یا VPN در دسترس باشند، کاربر admin پیش فرض حذف شود و RouterOS مرتب به روز شود. چک لیست کامل را در تنظیمات امنیتی میکروتیک آورده ایم. در سیسکو هم به روزرسانی IOS و بستن سرویس های قدیمی مثل Telnet و HTTP مدیریتی همان قدر اهمیت دارد.
یادگیری و نیروی فنی
کار با Winbox برای کسی که مفاهیم شبکه را می داند سریع یاد گرفته می شود و بسیاری از تنظیمات را می شود بدون خط فرمان انجام داد. مدرک MTCNA هم مسیر کوتاهی برای شروع است. سیسکو خط فرمان محور است و منحنی یادگیری بلندتری دارد، ولی دوره CCNA مفاهیم عمومی شبکه را عمیق تر آموزش می دهد و این دانش به برندهای دیگر هم منتقل می شود.
پیش از انتخاب ببینید چه کسی قرار است شبکه را نگه دارد. دستگاهی که تیم شما با آن راحت است، معمولاً بهتر از دستگاهی که امکانات بیشتری دارد اما کسی تنظیماتش را نمی شناسد، نگه داری می شود.
انتخاب بر اساس اندازه شبکه
- دفتر کوچک با چند ده کاربر و یک یا دو لینک اینترنت: روتر میکروتیک و یک یا دو سوئیچ مدیریتی کافی است.
- شرکت متوسط با چند شعبه: روتر میکروتیک در هر شعبه برای اینترنت و VPN، و در دفتر مرکزی سوئیچ های Catalyst با VLAN بندی.
- سازمان بزرگ با صدها پورت، دیتاسنتر داخلی یا اتصال به شبکه شرکت مادر: سوئیچینگ و روتینگ هسته با سیسکو، و میکروتیک فقط جایی که مدیریت پهنای باند یا هات اسپات لازم است.
- ارائه دهنده اینترنت یا شبکه بی سیم گسترده: میکروتیک به خاطر PPPoE، صف ها و هزینه کم انتخاب رایج است.
منابع و مستندات رسمی
- مستندات رسمی MikroTik RouterOS
- بهترین روش های امنیتی سیسکو
- مستندات رسمی MikroTik درباره امن سازی روتر
کانفیگ، امن سازی و پشتیبانی روترهای میکروتیک در راه اندازی و پشتیبانی میکروتیک توضیح داده شده است. اگر قرار است شبکه را از صفر طراحی کنید یا شبکه فعلی را با VLAN و سوئیچ های مدیریتی مرتب کنید، نصب و راه اندازی شبکه را ببینید.
