مراحل راه اندازی شبکه شرکت به این ترتیب است: نیازسنجی، طراحی آدرس دهی و VLAN، کابل کشی و انتخاب تجهیزات، تنظیم روتر و فایروال، شبکه بی سیم، سرور و سرویس های مرکزی، تست، بکاپ از تنظیمات و مستندسازی. ترتیب اهمیت دارد، چون تصمیم هایی مثل تعداد نقاط شبکه یا تقسیم آدرس ها را بعد از نصب فقط با هزینه و قطعی می شود عوض کرد.
1. نیازسنجی: شبکه برای چه کسی و چه کاری؟
پیش از خرید هر تجهیز، چند عدد و واقعیت را مشخص کنید:
- تعداد کاربران فعلی و تعداد پیش بینی شده برای دو سال بعد
- تعداد و محل نقاط شبکه، چاپگرها، دوربین ها، تلفن های IP و دستگاه های بی سیم
- سرویس های داخلی: فایل سرور، دامنه، ایمیل، نرم افزار مالی، دسترسی از راه دور
- حداقل پهنای باند اینترنت و نیاز به لینک دوم برای پشتیبان
- بخش هایی که باید از هم جدا باشند، مثل مهمان، سرورها و دوربین ها
جواب این سؤال ها پایه همه مراحل بعد است. شبکه ای که فقط برای امروز طراحی شود، با اولین اضافه شدن چند کارمند به مشکل می خورد.
2. طراحی آدرس دهی و VLAN
برای هر بخش یک VLAN و یک زیرشبکه جدا در نظر بگیرید و بازه های خصوصی استاندارد را به کار ببرید. جدول زیر نمونه ای برای شرکت حدود 80 نفره است:
| بخش | VLAN | زیرشبکه | نکته |
|---|---|---|---|
| مدیریت تجهیزات | 10 | 10.10.10.0/24 | فقط مدیران شبکه به آن دسترسی دارند |
| سرورها | 20 | 10.10.20.0/24 | آدرس ثابت |
| کارمندان | 30 | 10.10.30.0/24 | DHCP |
| تلفن IP | 40 | 10.10.40.0/24 | اولویت ترافیک صوتی |
| دوربین ها | 50 | 10.10.50.0/24 | بدون دسترسی به شبکه کارمندان |
| مهمان | 60 | 10.10.60.0/24 | فقط اینترنت، با محدودیت سرعت |
اندازه هر زیرشبکه را با ماشین حساب ساب نت بسنجید و مفهوم VLAN را در VLAN چیست بخوانید. آدرس دهی منطقی از همان ابتدا، اضافه کردن شعبه و VPN را ساده می کند. پایه تقسیم بندی در ساب نت چیست آمده است.
3. کابل کشی و انتخاب تجهیزات
کابل کشی عمر طولانی دارد و عوض کردنش سخت ترین کار است، پس روی آن صرفه جویی نکنید. برای نقاط شبکه از کابل مس با کیفیت شناخته شده استفاده کنید و مسیرهای فیبر را بین طبقه ها یا ساختمان ها در نظر بگیرید. مشخصات کابل در کابل شبکه Cat6 بررسی شده است. در انتخاب سوئیچ به تعداد پورت، PoE برای تلفن و اکسس پوینت و امکان VLAN توجه کنید. اگر برای روتر و فایروال بین میکروتیک و سیسکو مردد هستید، مقایسه میکروتیک و سیسکو کمک می کند.
تجهیزات پایه یک شبکه شرکت کوچک
| تجهیز | نقش | نکته انتخاب |
|---|---|---|
| روتر یا فایروال | اتصال به اینترنت، NAT، VPN، قانون های امنیتی | پشتیبانی از VLAN، دو لینک اینترنت و VPN |
| سوئیچ مدیریتی | اتصال دستگاه ها و جداسازی VLAN | پورت کافی، PoE برای تلفن و اکسس پوینت، قابلیت مانیتورینگ |
| اکسس پوینت | شبکه بی سیم | پوشش ساختمان و تعداد هم زمان کاربر |
| رک و پچ پنل | سازماندهی کابل ها و تجهیزات | جای خالی برای رشد و تهویه |
| UPS | ادامه کار تجهیزات هنگام قطع برق | ظرفیت بر اساس مصرف واقعی؛ UPS چیست |
| ذخیره ساز و بکاپ | نگه داری فایل ها و نسخه پشتیبان | نسخه بیرون از ساختمان هم داشته باشد؛ بکاپ گیری از سرور |
اگر هنوز بین ذخیره ساز فایلی و شبکه ای مردد هستید، فرق NAS و SAN را ببینید.
4. تنظیم روتر، فایروال و دسترسی ها
- آدرس های ثابت و گیت وی هر VLAN را روی روتر یا سوئیچ لایه 3 بسازید.
- قانون های فایروال را بر اساس نیاز بنویسید: پیش فرض همه چیز بسته و فقط ارتباط لازم باز باشد.
- DHCP را برای کاربران فعال کنید؛ نحوه کار در DHCP چیست آمده است.
- دسترسی مدیریتی (SSH و Winbox یا وب) را به شبکه مدیریت محدود کنید.
- برای اینترنت دو لینک، مسیر پشتیبان و تست سوئیچ خودکار تعریف کنید.
5. شبکه بی سیم
تعداد اکسس پوینت ها را از روی ساختمان و تعداد کاربر تعیین کنید، نه با حدس. کنترل مرکزی، شبکه جدا برای مهمان و رمز یا احراز هویت قوی برای کارمندان از اولین تصمیم هاست. معرفی دستگاه در اکسس پوینت چیست و تغذیه از کابل شبکه در PoE چیست آمده است.
6. سرور و سرویس های مرکزی
فایل سرور، دامنه، DNS، پرینت و بکاپ را بعد از آماده شدن شبکه روی سرورهای مرکزی راه اندازی کنید. اگر کاربران با دامنه وارد می شوند، اکتیو دایرکتوری چیست مفهوم را توضیح می دهد. زمان ساعت دستگاه ها هم باید یکسان باشد، که در NTP چیست آمده است.
7. تست، بکاپ از تنظیمات و مستندسازی
قبل از تحویل، این موارد را آزمایش کنید: دریافت آدرس هر VLAN، دسترسی مجاز و ممنوع بین بخش ها، سرعت واقعی بین نقاط، قطع یکی از لینک های اینترنت و بازگشت آن. بعد از آن:
- از تنظیمات هر روتر و سوئیچ نسخه ذخیره کنید و بیرون از خود دستگاه نگه دارید.
- نقشه فیزیکی و منطقی، جدول آدرس ها، فهرست VLAN، نام و برچسب هر نقطه و رمزهای مدیریتی را در یک مستند به نام شرکت تحویل بگیرید.
- مانیتورینگ را فعال کنید تا تغییر ناگهانی وضعیت شبکه دیده شود.
شبکه ای که مستند ندارد، با رفتن اولین کارشناس دوباره از صفر شناخته می شود.
اشتباه هایی که بعداً هزینه دارند
- همه چیز در یک زیرشبکه و بدون VLAN، که دوربین و مهمان کنار سرور می نشینند
- نقاط شبکه کمتر از نیاز و استفاده از سوئیچ کوچک روی میز
- نبودن لینک پشتیبان برای اینترنت در کسب و کاری که به آن وابسته است
- رمز پیش فرض تجهیزات و باز بودن مدیریت روی اینترنت
- نداشتن بکاپ از تنظیمات و فقط یک نسخه در حافظه کارشناس
منابع و مستندات رسمی
طراحی آدرس دهی، انتخاب تجهیزات، اجرا و تحویل مستندات یک شبکه سازمانی در نصب و راه اندازی شبکه انجام می شود؛ بازدید اولیه از ساختمان و فهرست نیازها نقطه شروع آن است.
