فرق سرور مجازی و اختصاصی در این است که سخت افزار را با چه کسی شریک هستید. سرور مجازی (VPS) یک ماشین مجازی است که روی یک سرور فیزیکی بزرگ، کنار ماشین های مجازی مشتریان دیگر اجرا می شود و سهم مشخصی از پردازنده، رم و دیسک دارد. سرور اختصاصی کل یک سرور فیزیکی است که فقط برای شما کار می کند.
هاست اشتراکی یک پله پایین تر است: ده ها تا صدها سایت روی یک سیستم عامل مشترک اجرا می شوند و شما فقط یک حساب در کنترل پنل دارید، بدون دسترسی root. هر کدام از این سه برای مرحله ای از رشد یک سایت یا سرویس مناسب است.
تفاوت هاست و سرور مجازی و سرور اختصاصی
| موضوع | هاست اشتراکی | سرور مجازی (VPS) | سرور اختصاصی |
|---|---|---|---|
| منابع | مشترک با سایت های دیگر، با سقف مصرف برای هر حساب | سهم مشخص از یک سرور فیزیکی | کل سخت افزار |
| دسترسی | کنترل پنل، بدون root | root و انتخاب سیستم عامل | root، BIOS و کنسول مدیریت سخت افزار (مثل iLO) |
| مدیریت سیستم عامل | با شرکت هاستینگ | با شما یا تیمی که انتخاب می کنید | با شما یا تیمی که انتخاب می کنید |
| خرابی سخت افزار | مشکل شرکت هاستینگ | مشکل ارائه دهنده؛ ماشین روی سرور دیگری بالا می آید | تعویض قطعه طبق قرارداد؛ تا تعمیر سرویس ممکن است قطع باشد |
| ارتقا | تغییر پلن | چند دقیقه، معمولاً با یک ریبوت | خرید و نصب قطعه یا جابجایی به سرور بزرگ تر |
| هزینه | کمترین | متوسط | بیشترین |
سرور مجازی چطور کار می کند
ارائه دهنده روی سرورهای فیزیکی خود یک لایه مجازی سازی مثل KVM، VMware یا Hyper-V نصب می کند و آن را به چند ماشین مجازی تقسیم می کند. هر ماشین سیستم عامل خودش را دارد و از داخل مثل یک سرور مستقل رفتار می کند. اما همه این ماشین ها از یک پردازنده، یک کنترلر دیسک و یک کارت شبکه مشترک استفاده می کنند.
بسیاری از ارائه دهنده ها منابع را بیش از ظرفیت واقعی سرور می فروشند، با این فرض که همه مشتریان همزمان تمام سهمشان را مصرف نمی کنند. وقتی این فرض غلط از آب درمی آید، ماشین مجازی شما منتظر پردازنده می ماند. این انتظار را می شود اندازه گرفت:
vmstat 1 10ستون st (Steal Time) درصد زمانی را نشان می دهد که ماشین شما آماده کار بوده ولی پردازنده فیزیکی در اختیار ماشین دیگری بوده است. اگر این عدد مدام از چند درصد بالاتر می رود، مشکل از همسایه های شماست و بهینه سازی داخل سرور چاره اش نیست.
کی سرور اختصاصی می ارزد
سرور اختصاصی وقتی منطقی است که بار شما سنگین و دائمی است و سهم ثابت از یک سرور مشترک جوابگو نیست. چند نشانه:
- دیتابیس بزرگی دارید که بیشتر وقت ها دیسک را درگیر نگه می دارد و به تأخیر ثابت و کم نیاز دارد.
- Steal Time روی سرور مجازی بالاست و ارتقای پلن هم آن را پایین نمی آورد.
- می خواهید خودتان مجازی سازی کنید و چند ماشین مجازی برای بخش های مختلف شرکت بسازید.
- نرم افزاری دارید که لایسنسش به سخت افزار فیزیکی یا تعداد هسته های واقعی گره خورده است.
- قوانین یا قرارداد شما اجازه نمی دهد داده روی سخت افزار مشترک با دیگران نگه داری شود.
طرف دیگر ماجرا مسئولیت سخت افزار است. اگر دیسک یا منبع تغذیه سرور اختصاصی خراب شود، تا تعویض قطعه سرویس ممکن است قطع بماند. پس در قرارداد ببینید تعویض قطعه چقدر طول می کشد و روی سرور RAID و بکاپ جداگانه داشته باشید.
کی از هاست اشتراکی به سرور مجازی بروید
هاست اشتراکی برای سایت های کوچک و متوسط کافی است، تا وقتی که به یکی از این محدودیت ها برسید:
- خطای Resource Limit Is Reached یا خطای 508 در ساعت های شلوغ، که یعنی سایت به سقف مصرف حسابش رسیده است.
- نیاز به نرم افزاری که شرکت هاستینگ نصب نمی کند، مثل Redis، Node.js، داکر یا نسخه خاصی از PHP.
- زمان پاسخ اولیه بالا که با کش و بهینه سازی سایت پایین نمی آید.
- چند سایت دارید و مدیریت چند هاست جدا از یک سرور با کنترل پنل پرهزینه تر شده است.
با رفتن به سرور مجازی، مدیریت سیستم عامل، امنیت و به روزرسانی ها با شما می شود. اگر کسی در تیم این کار را بلد نیست، یا سرور مجازی مدیریت شده بگیرید یا مدیریت را به تیم دیگری بسپارید. اگر خودتان راه اندازی می کنید، نصب لینوکس روی سرور را ببینید، و برای مدیریت چند سایت روی یک سرور، مقایسه سی پنل و دایرکت ادمین را.
سرور اختصاصی اجاره ای یا کولوکیشن
سرور اختصاصی را می شود از دیتاسنتر اجاره کرد یا سرور خودتان را خرید و در دیتاسنتر قرار داد (کولوکیشن). در کولوکیشن، سخت افزار مال شماست و دیتاسنتر برق، خنک کننده و اینترنت را فراهم می کند. این روش برای شرکت هایی به صرفه است که سرور را چند سال نگه می دارند، ولی خرید قطعه و تعمیر هم با خودشان است. درباره انتخاب دیسک برای سرور خریدنی، فرق SSD و NVMe در سرور را بخوانید.
بعد از خرید سرور مجازی، کارهای اولیه امنیتی و تنظیمات را در راه اندازی سرور مجازی فهرست کرده ایم.
هزینه واقعی نگه داری
هزینه ماهانه پلن فقط بخشی از هزینه است. سرور اختصاصی کار بیشتری هم می طلبد: نصب سیستم عامل و درایورها، مانیتورینگ سخت افزار (دما، دیسک، منبع تغذیه)، تنظیم RAID، به روزرسانی فرمور و برنامه ای برای وقتی قطعه ای خراب می شود. اگر کسی در تیم این کارها را بلد نیست، باید آن را به شخص دیگری بسپارید. در سرور مجازی معمولاً سخت افزار با ارائه دهنده است و شما فقط سیستم عامل و برنامه را نگه می دارید. ارزش واقعی سرور اختصاصی وقتی روشن می شود که بار شما آن را پر می کند، نه صرفاً چون «قوی تر است».
مهاجرت از VPS به سرور اختصاصی
- داده ها و تنظیمات را روی سرور جدید آماده و تست کنید، بدون اینکه سایت فعلی را قطع کنید.
- TTL رکوردهای DNS را قبل از جابجایی کم کنید (DNS چیست).
- در ساعت کم ترافیک، آخرین هم گام سازی دیتابیس را انجام دهید و DNS را عوض کنید.
- سرور قدیمی را تا چند روز نگه دارید و بعد از اطمینان خاموش کنید.
قبل از تصمیم به ارتقا
کندی سرور همیشه با منابع بیشتر حل نمی شود. کوئری های سنگین دیتابیس، نبود کش یا تنظیمات پیش فرض PHP و وب سرور همان سرعت پایین را روی سخت افزار قوی تر هم تکرار می کنند. پیش از خرید پلن بزرگ تر، علت کندی را با راهنمای افزایش سرعت سرور مجازی پیدا کنید یا از تست سرعت سایت و سرور رایگان کمک بگیرید.
اگر سرور اختصاصی خودتان را می خرید، محل نگه داری آن را در دیتاسنتر چیست و انتخاب سخت افزار را در سرور چیست ببینید.
سرویس های ابری و VPS در IaaS چیست توضیح داده شده اند.
منابع و مستندات رسمی
- راهنمای NIST درباره امنیت فناوری مجازی سازی
- مستندات رسمی VMware vSphere 8
- مستندات رسمی Ubuntu Server
اگر تصمیم به جابجایی گرفته اید، انتقال سایت ها از هاست اشتراکی به سرور مجازی یا از سرور مجازی به اختصاصی در انتقال هاست و سرور با کمترین قطعی انجام می شود و نگه داری سرور جدید را هم می شود در مدیریت سرور لینوکس به ما سپرد.
