سوال «سی پنل یا دایرکت ادمین» اغلب بعد از خرید یک سرور مجازی یا اختصاصی پیش می آید که قرار است چند سایت روی آن مدیریت شود. گاهی هم لایسنس فعلی گران شده و به فکر جابه جایی افتاده اید. هر دو کنترل پنل سال هاست در هاستینگ لینوکسی استفاده می شوند و کارهای اصلی را هر دو انجام می دهند: ساخت حساب میزبانی، مدیریت دامنه، ایمیل، دیتابیس، SSL و بکاپ. فرقشان در جزئیات لایسنس، مصرف منابع، امکانات، امنیت و مهاجرت است.
قیمت ها را عمدا ننوشته ایم، چون هر سال عوض می شوند. به جایش منطق قیمت گذاری هر پنل را توضیح داده ایم که برای تصمیم گیری به کار بیشتری می آید.
جدول مقایسه سی پنل و دایرکت ادمین
| معیار | cPanel و WHM | DirectAdmin |
|---|---|---|
| مدل لایسنس | بر اساس تعداد حساب های میزبانی؛ با افزایش حساب ها به رده بالاتر می روید | چند رده با سقف حساب و دامنه؛ رده Standard بدون محدودیت حساب |
| سیستم عامل | AlmaLinux، Rocky Linux، CloudLinux و Ubuntu LTS | AlmaLinux، Rocky Linux و سایر نسخه های سازگار با RHEL، Debian و Ubuntu |
| نصب | فقط روی سیستم عامل تازه نصب شده | فقط روی سیستم عامل تازه نصب شده |
| مدیریت وب سرور | EasyApache 4؛ Apache با امکان NGINX به عنوان reverse proxy؛ LiteSpeed با افزونه | CustomBuild؛ Apache، Nginx، ترکیب Nginx و Apache، OpenLiteSpeed و LiteSpeed |
| چند نسخه PHP | MultiPHP Manager | از طریق CustomBuild |
| سطوح کاربری | root در WHM، ریسلر، کاربر cPanel | Admin، Reseller، User |
| محافظت در برابر brute force | cPHulk | Brute Force Monitor |
| وردپرس | WP Toolkit، Softaculous به عنوان افزونه | Softaculous و ابزارهای جانبی |
| رابط کاربری | پرامکانات، منوهای زیاد، مستندات گسترده | ساده تر و سبک تر، منطق مشابه |
| آشنایی کاربران | رایج در شرکت های هاستینگ بزرگ | رایج در هاستینگ های کوچک و سرورهای شخصی |
مقایسه لایسنس: کجا تفاوت واقعی است
cPanel
لایسنس cPanel برای هر سرور جداگانه صادر می شود و قیمت آن به تعداد حساب های میزبانی (cPanel account) روی سرور وابسته است. رده های پایین سقف مشخصی دارند و اگر حساب ها از سقف بگذرد باید به رده بالاتر بروید. در رده بالا هم برای هر حساب اضافه هزینه جدا محاسبه می شود. این مدل برای سروری با چند سایت محدود قابل پیش بینی است، ولی برای شرکت هاستینگی که صدها حساب کوچک دارد هزینه را مستقیما به تعداد مشتری گره می زند. قیمت cPanel در سال های اخیر چند بار بالا رفته است و در برنامه ریزی چند ساله باید آن را حساب کنید.
DirectAdmin
DirectAdmin هم چند رده دارد. رده های پایین برای استفاده شخصی یا شرکت کوچک سقف تعداد حساب و دامنه دارند و رده Standard محدودیتی در تعداد حساب و دامنه ندارد. برای همین با زیاد شدن حساب ها، هزینه لایسنس DirectAdmin معمولا کمتر رشد می کند.
لایسنس معتبر یا کرک شده
در بازار ایران لایسنس هر دو پنل معمولا از طریق نمایندگی ها تهیه می شود و به IP سرور متصل است. سراغ نسخه های نال یا کرک شده نروید. این نسخه ها به روزرسانی امنیتی مطمئن نمی گیرند و ممکن است کد مخرب داشته باشند؛ روی سروری که اطلاعات مشتریان روی آن است، این ریسکی بی دلیل است.
مصرف منابع: دایرکت ادمین سبک تر است؟
خود سرویس DirectAdmin در حالت بیکار حافظه کمتری از سرویس های cPanel و WHM مصرف می کند و رابطش سبک تر است؛ روی سرورهای کوچک این فرق حس می شود. با این حال بیشتر رم و CPU یک سرور هاستینگ را خود کنترل پنل مصرف نمی کند. سهم اصلی با MySQL یا MariaDB، PHP-FPM، سرویس ایمیل، ضد اسپم و آنتی ویروس (مثل ClamAV) است و هر دو پنل همین سرویس ها را نصب می کنند.
مستندات رسمی cPanel برای AlmaLinux حداقل 2 گیگابایت رم و مقدار پیشنهادی 4 گیگابایت را ذکر می کند. مستندات DirectAdmin هم در نسخه فعلی 4 گیگابایت رم همراه با swap را حداقل می داند. پس برای سرور تولیدی با چند سایت فعال، مصرف منابع معیار اصلی انتخاب نیست. روی هر دو پنل می توانید با غیرفعال کردن سرویس هایی که لازم ندارید (مثلا ClamAV اگر ایمیل روی سرور ندارید) مصرف را کم کنید.
قبل از نصب هر کدام، پیش نیازها را بررسی کنید:
# نسخه سیستم عامل و منابع
cat /etc/os-release
free -h
df -h /
hostname -f # باید یک FQDN معتبر باشد
# روی AlmaLinux، cPanel نیاز دارد SELinux غیرفعال باشد
getenforceامکانات مدیریتی
وب سرور و PHP
در cPanel مدیریت Apache، ماژول ها و نسخه های PHP با EasyApache 4 انجام می شود و MultiPHP Manager اجازه می دهد هر دامنه نسخه PHP خودش را داشته باشد. NGINX را هم می توان به عنوان reverse proxy جلوی Apache قرار داد. در DirectAdmin ابزار CustomBuild همین نقش را دارد و انتخاب وب سرور در آن انعطاف بیشتری دارد: Apache، Nginx، ترکیب Nginx و Apache، OpenLiteSpeed یا LiteSpeed. نمونه تغییر وب سرور در DirectAdmin:
cd /usr/local/directadmin/custombuild
./build set webserver nginx_apache
./build nginx_apache
./build rewrite_confsاین دستورها سرویس ها را از نو می سازند؛ روی سرور تولیدی آن ها را در ساعت کم ترافیک و بعد از گرفتن بکاپ اجرا کنید.
ایمیل و DNS
هر دو پنل از Exim و Dovecot برای ایمیل و Roundcube برای وب میل استفاده می کنند و DNS داخلی دارند. SPF، DKIM و DMARC را روی هر دو می شود درست تنظیم کرد، پس اگر ایمیل سازمانی برایتان مهم است، این مورد در انتخاب پنل فرقی ایجاد نمی کند.
بکاپ
cPanel سیستم بکاپ داخلی با امکان ارسال به مقصدهای خارجی دارد. DirectAdmin هم در بخش Admin Backup/Transfer بکاپ زمان بندی شده و انتقال به سرور دیگر را فراهم می کند. JetBackup که ابزار رایج بکاپ افزایشی در هاستینگ است برای هر دو پنل نسخه دارد.
امنیت
cPanel با cPHulk جلوی تلاش های مکرر ورود را می گیرد و ModSecurity و ادغام با Imunify360 را پشتیبانی می کند. DirectAdmin سرویس Brute Force Monitor داخلی دارد و ModSecurity را از طریق CustomBuild نصب می کند. شرکت ConfigServer که فایروال پرکاربرد CSF را منتشر می کرد، در شهریور 1404 (اوت 2025) فعالیتش را متوقف کرد و این موضوع سرورهای هر دو پنل را درگیر می کند. CSF به صورت متن باز منتشر شد و cPanel اعلام کرده نسخه منشعب آن را برای رفع ایرادهای امنیتی نگهداری می کند. اگر روی سرور DirectAdmin از CSF استفاده می کنید، منبع به روزرسانی آن را مشخص کنید یا جایگزینی مثل firewalld همراه با Fail2ban یا Imunify360 را بررسی کنید.
سی پنل بهتره یا دایرکت ادمین؟ بر اساس سناریو
- برای یک یا چند سایت سازمانی روی سرور مجازی، DirectAdmin در رده های پایین هزینه کمتری دارد و کافی است. اگر تیم شما قبلا با cPanel کار کرده، هزینه یادگیری را هم در نظر بگیرید.
- در شرکت هاستینگی که حساب های زیادی دارد، مدل لایسنس DirectAdmin هزینه را کمتر به تعداد مشتری وابسته می کند. در عوض برخی مشتریان به رابط cPanel عادت دارند و برای انتخاب هاست دنبال آن می گردند.
- اگر به اکوسیستم افزونه ها نیاز دارید، cPanel جلوتر است: ابزارها و افزونه های تجاری بیشتری ابتدا برای آن عرضه می شوند و مستندات و انجمن ها برای عیب یابی گسترده ترند.
- روی سروری با منابع محدود، رابط سبک تر DirectAdmin کمک می کند، هرچند مصرف سرویس های جانبی مثل دیتابیس و ایمیل تعیین کننده تر است.
- اگر Debian را ترجیح می دهید، DirectAdmin روی آن نصب می شود و cPanel نه.
اگر می خواهید بدون کنترل پنل کار کنید، نصب وردپرس روی سرور استک Nginx و MariaDB و PHP را قدم به قدم نشان می دهد.
مهاجرت از سی پنل به دایرکت ادمین و برعکس
کنترل پنل را نمی توان روی سرور در حال کار عوض کرد. هر دو پنل نصب روی سیستم عامل تازه را الزامی می دانند و حذف یکی و نصب دیگری روی همان سرور روش پشتیبانی شده ای نیست. باید سرور جدیدی راه اندازی کنید و حساب ها را به آن ببرید.
انتقال از cPanel به DirectAdmin
DirectAdmin ابزار تبدیل بکاپ cPanel را دارد. ابتدا روی سرور مبدا برای هر حساب بکاپ کامل می گیرید:
/scripts/pkgacct username /home/transferفایل حاصل با نام cpmove-username.tar.gz ساخته می شود. آن را با rsync به سرور مقصد منتقل می کنید و با ابزار تبدیل cPanel به DirectAdmin که از طریق CustomBuild نصب می شود، به قالب DirectAdmin تبدیل و از بخش Admin Backup/Transfer بازیابی می کنید. نام فایل باید همان الگوی cpmove باشد تا تبدیل انجام شود. بکاپ هایی که با JetBackup ساخته شده اند مراحل تبدیل جداگانه دارند.
انتقال از DirectAdmin به cPanel
cPanel اسکریپتی برای بسته بندی حساب های DirectAdmin به قالب cpmove منتشر کرده است (pkgacct-da) که خروجی آن روی سرور مقصد با /scripts/restorepkg بازیابی می شود. این مسیر کمتر از مهاجرت cPanel به cPanel خودکار است و بعد از بازیابی باید ایمیل ها، کاربران دیتابیس و تنظیمات DNS را دقیق بررسی کرد.
چک لیست مهاجرت بین کنترل پنل ها
- فهرست حساب ها، دامنه ها، دیتابیس ها، صندوق های ایمیل و کرون جاب ها را تهیه کنید.
- TTL رکوردهای DNS را یکی دو روز قبل از انتقال کاهش دهید.
- نسخه PHP و افزونه های مورد نیاز هر سایت را روی سرور جدید آماده کنید.
- یک حساب آزمایشی را منتقل کنید و با فایل hosts سایت را روی سرور جدید تست کنید.
- محدودیت ها را بررسی کنید؛ مثلا طول نام کاربر دیتابیس در دو پنل یکسان نیست.
- بعد از انتقال نهایی، ایمیل هایی که در فاصله تغییر DNS به سرور قدیم رسیده اند را همگام کنید (مثلا با imapsync).
- SSL، بکاپ زمان بندی شده و فایروال سرور جدید را فعال و تست کنید.
- سرور قدیم را تا اطمینان از سلامت همه سرویس ها خاموش نکنید.
انتخاب نهایی بین cPanel و DirectAdmin
با حساب های کم و بودجه محدود، DirectAdmin کافی است. cPanel وقتی هزینه بیشترش را می ارزد که تیم یا مشتریانتان به آن عادت دارند، به ابزارهای خاص آن نیاز دارید یا مستندات گسترده برایتان مهم است. امنیت و کارایی سرور را هم در هر دو حالت، تنظیماتی که بعد از نصب انجام می دهید بیشتر تعیین می کند تا نام کنترل پنل.
منابع و مستندات رسمی
انتخاب، نصب و کانفیگ کنترل پنل در صفحه نصب و کانفیگ سی پنل و دایرکت ادمین توضیح داده شده است. جابه جایی سایت ها بین دو سرور یا دو پنل را هم می توانید در مهاجرت و انتقال سرور بسپارید. اگر هنوز بین این دو مردد هستید، مشخصات سرور و تعداد سایت هایتان را از طریق فرم تماس بفرستید تا ببینیم کدام گزینه به کارتان می آید.
