اوبونتو یا دبیان برای سرور؟ مقایسه با AlmaLinux و Rocky Linux

انتخاب بین اوبونتو یا دبیان برای سرور، بیشتر سر تفاوت های کوچک اما ماندگار است. اوبونتو از دبیان ساخته شده، هر دو با apt بسته نصب می کنند و بیشتر دستورها و مسیر فایل ها در هر دو یکی است. چیزی که فرق می کند چرخه انتشار، مدت پشتیبانی، تازگی بسته ها و ابزارهایی است که هر کدام به صورت پیش فرض نصب می کنند.

برای بیشتر سرورهای وب و برنامه، اوبونتو LTS به خاطر مستندات و ابزارهای بیشتر انتخاب راحت تری است؛ برای سروری که قرار است سال ها با کمترین تغییر کار کند، دبیان سبک تر و قابل پیش بینی تر است.

چرخه انتشار و مدت پشتیبانی

برای سرور فقط نسخه های LTS اوبونتو را نصب کنید. نسخه های میانی (مثل 25.04) فقط 9 ماه پشتیبانی دارند و برای سرور ساخته نشده اند.

اوبونتو کجا راحت تر است

بیشتر آموزش ها، اسکریپت های نصب و مستندات نرم افزارها اول برای اوبونتو نوشته می شوند. داکر، Kubernetes، GitLab و بسیاری از ابزارهای دیگر برای اوبونتو مخزن رسمی دارند و ارائه دهنده های ابری هم ایمیج آماده اش را دارند. اگر تیم شما کوچک است و می خواهد با کمترین جستجو به جواب برسد، این مزیت کم نیست.

کرنل جدیدتر (از طریق بسته های HWE) هم روی سخت افزار نو اهمیت دارد، مثلاً وقتی کارت شبکه یا کنترلر دیسک جدید باید درایور داشته باشد.

ایرادی که به اوبونتو می گیرند snap است. بعضی بسته ها به صورت پیش فرض snap اند و به روزرسانی خودکار و مسیرهای متفاوتشان روی سرور گاهی دردسر می سازد. روی سرور می شود از بسته های deb یا مخزن رسمی خود نرم افزار استفاده کرد.

دبیان کجا بهتر است

دبیان با نصب حداقلی بالا می آید و چیزی جز آنچه انتخاب کرده اید روی سرور نیست. بسته های نسخه پایدار در طول عمرش عوض نمی شوند و فقط اصلاحیه امنیتی می گیرند، پس سرویسی که امروز تنظیم کرده اید با یک به روزرسانی رفتارش تغییر نمی کند. برای سرورهای زیرساختی مثل DNS، ایمیل، پروکسی یا مانیتورینگ این ثبات ارزش دارد.

دبیان به شرکت خاصی وابسته نیست و تصمیم هایش را جامعه توسعه دهنده ها می گیرد. کنترل پنل DirectAdmin روی دبیان به خوبی پشتیبانی می شود، اما cPanel اصلاً روی دبیان نصب نمی شود. تفاوت این دو پنل را در سی پنل یا دایرکت ادمین نوشته ایم.

امنیت و به روزرسانی خودکار

اوبونتو و دبیان هر دو از AppArmor برای محدود کردن دسترسی برنامه ها استفاده می کنند و در هر دو به صورت پیش فرض فعال است. خانواده RHEL (AlmaLinux و Rocky Linux) به جای آن SELinux دارد که سخت گیرتر است و خطاهایش برای کسی که با آن آشنا نیست گیج کننده تر است.

تفاوت عملی تر، نصب خودکار اصلاحیه های امنیتی است. اوبونتو سرور بسته unattended-upgrades را از ابتدا فعال دارد و اصلاحیه های امنیتی را خودش نصب می کند. در نصب حداقلی دبیان معمولاً باید خودتان نصب و فعالش کنید:

sudo apt install unattended-upgrades
sudo dpkg-reconfigure -plow unattended-upgrades

این بسته فقط بسته ها را به روز می کند. اگر کرنل به روز شده باشد، تا ریبوت بعدی کرنل قدیمی در حال اجراست، پس برای ریبوت دوره ای هم برنامه داشته باشید.

ارتقا به نسخه بعدی

در اوبونتو ارتقا از یک LTS به LTS بعدی با دستور do-release-upgrade انجام می شود. این ارتقا معمولاً بعد از انتشار اولین نسخه اصلاحی LTS جدید (مثل 24.04.1) پیشنهاد می شود، چون تا آن موقع بیشتر مشکلات اولیه برطرف شده اند.

در دبیان باید نام نسخه را در فایل های مخزن عوض کنید و بعد apt full-upgrade بزنید. دبیان فقط ارتقا از نسخه پایدار قبلی به نسخه بعدی را پشتیبانی می کند و پریدن از روی یک نسخه پشتیبانی نمی شود. در هر دو، پیش از ارتقای سرور تولیدی از آن Snapshot یا بکاپ کامل بگیرید و ارتقا را اول روی یک کپی امتحان کنید.

تفاوت CentOS و Ubuntu؛ اگر سرورتان هنوز CentOS است

پشتیبانی CentOS Linux 7 در تیر 1403 (ژوئن 2024) تمام شد و CentOS 8 حتی زودتر، در پایان سال 2021، کنار گذاشته شد. سروری که هنوز CentOS دارد دیگر به روزرسانی امنیتی نمی گیرد. CentOS Stream هم جانشین مستقیم آن نیست؛ نسخه ای است که پیش از RHEL تغییر می کند و برای سرور پایدار تولیدی توصیه نمی شود.

دو جانشین اصلی AlmaLinux و Rocky Linux هستند. هر دو با RHEL سازگارند، رایگان اند و هر نسخه اصلی شان حدود 10 سال پشتیبانی دارد. اگر سرور شما cPanel دارد، یا نرم افزاری دارید که برای RHEL تأیید شده، مسیر طبیعی مهاجرت از CentOS به یکی از این دو است، چون رفتن به اوبونتو یعنی عوض شدن مدیر بسته، مسیر فایل ها و ابزارهای مدیریتی. برای سرورهای جدیدی که به خانواده RHEL وابسته نیستند، اوبونتو یا دبیان گزینه های راحت تری اند.

برای اینکه ببینید سرورتان چه توزیع و نسخه ای دارد:

cat /etc/os-release

اگر اوبونتو را انتخاب کرده اید، مراحل نصب و تنظیم IP ثابت در آموزش نصب Ubuntu Server آمده است.

مخزن های اضافه، PPA و backports

یکی از تفاوت های روزمره، چگونگی گرفتن نسخه جدیدتر نرم افزار است. در اوبونتو PPAها (مخزن های شخصی) رایج اند. این مخزن ها سریع نسخه جدید می دهند ولی کنترل کیفیتشان با شخص ثالث است و می توانند با به روزرسانی های سیستم تداخل کنند. در دبیان بسته های جدیدتر از مخزن backports می آیند که رسمی است و با دقت بیشتری نگه داری می شود. در هر دو، نرم افزارهای بزرگی مثل Docker، Nginx و PostgreSQL مخزن رسمی خودشان را دارند که بهتر از PPA ناشناس است. هر مخزنی که اضافه می کنید یک وابستگی اضافه است؛ فهرست آن ها را مستند کنید.

پایه ایمیج های کانتینری

اگر برنامه ها را با داکر اجرا می کنید، سیستم عامل میزبان کم اهمیت تر می شود و ایمیج پایه مهم تر. ایمیج های debian:stable-slim و ubuntu:24.04 هر دو رایج اند، و برای ایمیج کوچک تر، Alpine هم گزینه است. سرور میزبان در این حالت فقط باید کانتینر اجرا کند و حداقل سرویس داشته باشد (آموزش نصب داکر).

کدام را برای کدام سرور انتخاب کنیم

منابع و مستندات رسمی

• چرخه انتشار و پشتیبانی Ubuntu
• اطلاعات نسخه های رسمی Debian
• مستندات رسمی Ubuntu Server

نصب سیستم عامل، پارتیشن بندی و تنظیمات امنیتی اولیه را در نصب لینوکس روی سرور قدم به قدم نوشته ایم. مهاجرت از CentOS، ارتقای نسخه های قدیمی و نگه داری روزمره سرور را می توانید به تیم مدیریت سرور لینوکس ما بسپارید.

نحوه تهیه مقاله ها